قەلبىڭىزدىكى ئاگاھلاندۇرۇش بەلگىلىرى: قانچىسىنى پەرقلەندۈرەلەيسىز؟

بۈگۈنكى تېز سۈرئەتلىك زامانىۋى جەمئىيەتتە، بەدىنىمىز مۇرەككەپ ماشىنىلارغا ئوخشاش توختىماي ئىشلەيدۇ، يۈرەك بولسا ھەممە نەرسىنى داۋاملاشتۇرىدىغان مۇھىم ماتور رولىنى ئوينايدۇ. قانداقلا بولمىسۇن، كۈندىلىك تۇرمۇشنىڭ ئالدىراشلىقى ئىچىدە، نۇرغۇن كىشىلەر يۈرىكىدىن كەلگەن «بىئاراملىق سىگناللىرى» نى نەزەردىن ساقىت قىلىدۇ. بۇ ئادەتتىكىدەك كۆرۈنگەن فىزىكىلىق ئالامەتلەر ئەمەلىيەتتە قەلبىڭىزدىن كەلگەن ئىنچىكە ئاگاھلاندۇرۇشلار بولۇشى مۇمكىن. ئۇلارنىڭ قانچىسىنى تونۇيالايسىز؟

◉ياتقاندا نەپەس قىسىلىش
ئەگەر تۈز ياتقاندىن كېيىن بىر قانچە مىنۇتتىن كېيىن نەپەس قىسىلىش كۆرۈلسە، ئولتۇرغاندا يېنىكلىسە، بۇ يۈرەك زەئىپلىكىنىڭ ئالامىتى بولۇشى مۇمكىن. بۇنىڭ سەۋەبى تۈز ياتقاندا قاننىڭ يۈرەككە قايتىشىنى ئاشۇرۇپ، نەپەس يولىنىڭ قارشىلىقىنى ئاشۇرۇپ، نەپەس قىسىلىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. بۇنداق ئەھۋاللاردا، ئۆپكە بىلەن مۇناسىۋەتلىك كېسەللىكلەرنى رەت قىلىش بىلەن بىر ۋاقىتتا، دەرھال يۈرەك دوختۇرى بىلەن مەسلىھەتلىشىڭ.

◉ كۆكرەكنىڭ ئېغىرلىشىشى، ئېغىر تاشقا ئوخشاش
ئادەتتە كۆكرەك قىسىلىش دەپ ئاتىلىدىغان بۇ ئالامەت، ئەگەر ھېسسىي ئامىللار ۋە نەپەس يولى سىستېمىسى مەسىلىلىرىنى چىقىرىۋەتسە، مىئوكارد ئىشېمىيەسىنى كۆرسىتىپ بېرىشى مۇمكىن. ئەگەر قىسىلىش بىر نەچچە مىنۇت داۋاملاشسا ياكى ئېغىر كۆكرەك ئاغرىقىغا ئايلىنىپ كەتسە، بۇ يۈرەك سانجىقى ياكى ھەتتا ئۆتكۈر مىئوكارد ئىنفاركتى (ئادەتتە «يۈرەك كېسىلى» دەپ ئاتىلىدۇ) نىڭ سىگنالى بولۇشى مۇمكىن. دەرھال 120 گە تېلېفون قىلىڭ ۋە ئەڭ يېقىن دوختۇرخانىغا بېرىڭ. ئەگەر مۇمكىن بولسا، دەسلەپكى تەدبىر سۈپىتىدە نىتروگلىتسېرىن تابلېتكىسى ياكى تېز تەسىر كۆرسىتىدىغان يۈرەك ئاغرىقىنى پەسەيتىش تابلېتكىسى ئىچىڭ.

◉ ئىشتىھانىڭ يوقىلىشى
يۈرەك ئىقتىدارى ئاجىزلاشقان بىمارلاردا پەقەت ئىشتىھا يوقىلىپلا قالماي، يەنە قورساق كۆپۈش، كۆڭلى ئاينىش، قۇسۇش، ئىچ قېتىش ياكى قورساقنىڭ ئۈستۈنكى قىسمى ئاغرىش قاتارلىق ئالامەتلەر كۆرۈلىدۇ. بۇ ئالامەتلەر كۆپىنچە ئوڭ تەرەپ يۈرەك زەئىپلىكىدىن كېلىپ چىققان ئاشقازان-ئۈچەي يولىنىڭ توسۇلۇشىدىن كېلىپ چىقىدۇ.

◉ يۆتەل
يۆتەل يۈرەك زەئىپلىكىنىڭ مۇھىم ئالامىتى، ئەمما كۆپىنچە ئەھۋاللاردا زۇكام ياكى ئادەتتىكى زۇكام بىلەن خاتا چۈشىنىلىدۇ. ئادەتتىكى زۇكام بىلەن مۇناسىۋەتلىك يۆتەلدىن پەرقلىق ھالدا، يۈرەك زەئىپلىكىدىن كېلىپ چىققان يۆتەل ئاز ئۇچرايدىغان ھالدا بوغۇزدىن پەيدا بولىدۇ. ئۇ ئاق كۆپۈك، قويۇق بەلغەم ياكى ھەتتا قان ئىزلىرىنى پەيدا قىلىشى مۇمكىن. قۇرۇق يۆتەل يۈرەك زەئىپلىكىدە كۆپ ئۇچرايدۇ ۋە ياتقاندا ياكى تۇرغاندا ئېغىرلىشىدۇ.

◉ سۈيدۈك مىقدارىنىڭ ئازىيىشى ۋە ئاستىنقى ئەزا شىشىشى
يۈرەك زەئىپلىكى بىمارلىرى 24 سائەت ئىچىدە كۆپىنچە ئاز سۈيدۈك چىقىرىدۇ، كېچىسى سۈيدۈك مىقدارى كۆپىيىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، يۈرەككە مۇناسىۋەتلىك ئىششىق ئادەتتە پۇت ۋە بالىغا ئوخشاش باشقا رايونلاردا باشلىنىپ، چوقۇر شەكىللىك ئىششىق سۈپىتىدە ئىپادىلىنىدۇ. ئەكسىچە، بۆرەك ئىششىقى ئادەتتە ئالدى بىلەن يۈزدە پەيدا بولىدۇ. يۈرەك ئىششىقىنى تەكشۈرۈشتە سۈيدۈك تەكشۈرۈشتە كۆپىنچە نورمال بولىدۇ، بۆرەك ئىششىقى بولسا ئادەتتە ئالبۇمىن مىقدارىنىڭ يۇقىرى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

◉ يۈرەك سوقۇشى ياكى يۈرەك سوقۇشىنىڭ قالايمىقانلىشىشى
يۈرەك سوقۇشىنىڭ تېز، قالايمىقان ياكى قاتتىق سوقۇشى يۈرەك زەئىپلىكىنىڭ كۆپ ئۇچرايدىغان ئالامەتلىرى. بىمارلار يۈرەك سوقۇشىنىڭ قاتتىق سوقۇۋاتقانلىقىنى ھېس قىلىشى مۇمكىن، بۇ كۆپىنچە ۋەھىمە تۇيغۇسى بىلەن بىللە كېلىدۇ. يۈرەك دىئاگنوزى ياكى يۈرەك دىئاگنوزىنىڭ تىترىشى قاتارلىق باشقا رېتىم قالايمىقانلىشىشلىرىمۇ داۋالانمىسا ئوخشاشلا خەتەرلىك بولۇشى مۇمكىن.

◉ باش ئايلىنىش ياكى بېشىنىڭ ئايلىنىشى
باش ئايلىنىش ياكى ئايلىنىش ھېس قىلىش يۈرەك زەئىپلىكىدە كۆپ ئۇچرايدىغان مەسىلە بولۇپ، بەزىدە كۆڭلى ئاينىش ياكى ھەرىكەت كېسىلىگە ئوخشاش ھېسسىياتلار بىلەن بىللە كۆرۈلىدۇ. ئەگەر بۇ ئالامەتلەر يۈرەك سېلىش ياكى يۈرەك سوقۇشىنىڭ قالايمىقانلىشىشى بىلەن بىرگە كۆرۈلسە، دەرھال دوختۇرغا كۆرۈنۈڭ.

◉ ئەنسىرەش ياكى بىئاراملىق
نەپەس ئېلىش تېزلىشىش، ئوي-خىيال تېزلىشىش، قول تەرلەش ۋە يۈرەك سوقۇش سۈرئىتىنىڭ تېزلىشىشى قاتارلىق ئالامەتلەر ئەنسىزلىكنىڭ كلاسسىك ئالامەتلىرى. قانداقلا بولمىسۇن، بەزى بىمارلار بۇلارنى روھىي بېسىم بىلەن مۇناسىۋەتلىك دەپ خاتا چۈشىنىپ، يۈرەك زەئىپلىكىنىڭ يوشۇرۇن ئېھتىماللىقىنى نەزەردىن ساقىت قىلىشى مۇمكىن.

يۈرەك زەئىپلىكىنى قانداق تەكشۈرۈش ۋە ئۇنىڭ ئېغىرلىق دەرىجىسىنى قانداق باھالاش كېرەك؟

يۈرەك زەئىپلىكى ھازىر داۋالاش تەس، ئەمما ئالدىنى ئېلىشقا بولىدىغان سۇرۇنكا، ئىلگىرىلەشچان كېسەللىك دەپ قارىلىدۇ.2024-يىللىق يۈرەك زەئىپلىكىنى دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاشقا ئائىت جۇڭگوچە كۆرسەتمىلەرناترىيۇرېتىك پېپتىدنى (BNP ياكى) ئۆلچەشنى تەۋسىيە قىلىڭNT-proBNP) يۇقىرى خەۋپلىك توپلارنى تەكشۈرۈش سەۋىيەسى (NYHA نىڭ يۈرەك زەئىپلىكى دەرىجىسىنى تۈرگە ئايرىشى تۆۋەندىكىدەك).

NT-proBNPيېرىم پارچىلىنىش دەۋرى تەخمىنەن 60-120 مىنۇت بولۇپ، نىسبەتەن ئۇزۇن بولۇپ، سىناق نەيچىسىدە ناھايىتى مۇقىم بولىدۇ. ئۇ قان ئايلىنىش سىستېمىسىدىن ئاستا-ئاستا چىقىپ، يۇقىرى قويۇقلۇققا يىغىلىشىغا يول قويىدۇ، بۇ يۈرەك ئىقتىدارىنىڭ قالايمىقانلىشىشىنىڭ ئېغىرلىق دەرىجىسى بىلەن بىۋاسىتە مۇناسىۋەتلىك. ئۇنىڭدىن باشقا،NT-proBNPبۇ سەۋىيە بەدەن ھالىتى، كۈندىلىك پائالىيەتلەر ياكى كۈندۈزلۈك ئۆزگىرىشلەرنىڭ تەسىرىگە ئۇچرىمايدۇ، بۇ كۈچلۈك قايتا ھاسىل بولۇش ئىقتىدارىنى نامايان قىلىدۇ. نەتىجىدە، NT-proBNPيۈرەك زەئىپلىكىنىڭ ئالتۇن ئۆلچەملىك بىئولوگىيىلىك بەلگىسى دەپ قارىلىدۇ.

شيامېن بايسېن تېببىي مەركىزىNT-proBNP سىناق قورالى(فلۇئورېسسېنسىيە ئىممۇنوخروماتوگرافىيەسى ئارقىلىق) تېز مىقداردا ئۆلچەشكە شارائىت ھازىرلايدۇNT-proBNPئىنسان قان زەردابى، پلازما ياكى پۈتۈن قان ئەۋرىشكىسىدىكى مىقدارىنى ئۆلچەش يۈرەك زەئىپلىكىنى دىئاگنوز قويۇشقا ياردەم بېرىدۇ. نەتىجىنى 15 مىنۇت ئىچىدە ئالغىلى بولىدۇ.