Te Rā o te Hepatitis o te Ao: Te whawhai tahi ki te 'kaikōhuru puku'
Ko te 28 o Hūrae o ia tau te Rā o te Hepatitis o te Ao, i whakatūria e te Whakahaere Hauora o te Ao (WHO) hei whakapiki i te mōhiotanga o te ao mō te hepatitis viral, hei whakatairanga i te aukati, te kimi me te maimoatanga, ā, hei whakatutuki i te whāinga o te whakakore i te hepatitis hei tūmomo mōrearea ki te hauora o te marea. E mōhiotia ana te hepatitis ko te "kaikōhuru puku" nā te mea kāore i te kitea ngā tohu tōmua, engari ko te mate roa ka arahi pea ki te cirrhosis, te ngoikore o te ate, tae atu ki te mate pukupuku ate, ka nui te kawenga ki ngā tāngata takitahi, ki ngā whānau me te hapori.
Te Tūnga Ao o te Hepatitis
E ai ki te World Health Organization, tata ki te 354 miriona tāngata puta noa i te ao e pāngia ana e te mate hepatitis viral mau tonu, ā, o ēnei te mate ate B (HBV)mete mate ate hepatitis C (HCV)ko ngā momo mate tino noa. I ia tau, neke atu i te 1 miriona ngā mate e pāngia ana e te mate hepatitis, he tatauranga e nui ake ana i te maha o ngā mate mai iAIDSmemalaria.Heoi, nā te kore e mōhiotia whānuitia, te iti o ngā rauemi hauora, me te whakahāwea pāpori, he maha ngā tūroro kāore e whiwhi tātaritanga me te maimoatanga i te wā tika, ā, ka horapa tonu, ka kino haere hoki te mate.
Ngā momo mate pukupuku me te tuku
E rima ngā momo matua o te mate hepatitis viral:
- Hepatitis A (HAV): ka horapa mā te kai, mā te wai rānei kua poke, ka ora anō i a ia anō engari ka mate pea i ngā wā tino kino.
- Hepatitis B (HBV)Ka horapa mā te toto, te whaea ki te tamaiti, te pā atu rānei ki te moepuku, ka arahi pea ki te mate pūmau, ā, ko tētahi o ngā tino take o te mate pukupuku ate.
- Hepatitis C (HCV): ka horahia te nuinga mā te toto (hei tauira, ngā werohanga haumaru kore, ngā whakawhiti toto, me ētahi atu), ko te nuinga ka huri hei mate hepatitis mau tonu.
- Hepatitis D (HDV): ka pangia anake te hunga e pangia ana e te mate hepatitis B, ā, ka taea e ia te whakararuraru i te mate.
- Hepatitis E (HEV)He rite ki te Hepatitis A. Ka horapa mā te wai poke, ā, he nui ake te mōrearea o ngā wāhine hāpu ki te pangia.
O ēnei,te mate ate B me te C he mea tino āwangawanga tēnei nā te mea ka taea e rātou te arahi ki te kino o te ate mō te wā roa, engari ka taea te whakahaere pai i te mate mā te tirotiro wawe me te maimoatanga paerewa.
Me pēhea te ārai me te rongoā i te mate hepatitis?
- Werohanga: Hepatitis B Ko te kano kano te huarahi tino whai hua hei ārai i te Hepatitis B. Neke atu i te 85% o ngā pēpi o te ao kua werohia, engari me whakapiki ake ngā reiti werohanga mō ngā pakeke. Kei te wātea hoki ngā kano kano mō te Hepatitis A me te Hepatitis E, engari he kano kano mōHepatitis Ckāore anō kia wātea.
- Ngā mahi hauora haumaruĀta karohia ngā werohanga, ngā whakawhiti toto, ngā moko rānei, ā, kia tino horoia ngā taputapu hauora.
- Te tirotiro waweNgā rōpū mōrearea nui (hei tauira, ngā mema o te whānau oHepatitis B/Hepatitis C(ngā tūroro, ngā kaimahi hauora, ngā kaiwhakamahi tarukino, me ētahi atu) me whakamātauria i ia wā, kia kitea wawetia ai, kia rongoatia ai hoki.
- Te maimoatanga paerewa: Hepatitis Bka taea te whakahaere mā te whakamahi i ngā rongoā ārai huaketo, i te wāHepatitis Ckei a ia kē ngā rongoā whakaora tino whai hua (hei tauira, ngā rongoā ārai huaketo tika DAA) me te auau whakaora neke atu i te 95%.
Te Hiranga o te Rā o te Hepatitis o te Ao
Ehara i te mea he rā whakamōhio noa te Rā o te Hepatitis o te Ao, engari he whai wāhitanga hoki mō ngā mahi ā-ao. Kua whakatakotohia e te WHO he whāinga kia whakakorea te mate hepatitis huaketo i te tau 2030, me ngā mahi motuhake tae atu ki:
- Te pikinga ake o ngā reiti werohanga
- Te whakapakari i te ture haumaru toto
- Te whakawhānui ake i te urunga atu ki ngā whakamātautau me ngā maimoatanga hepatitis
- Te whakaiti i te whakahāwea i te hunga whai mate hepatitis
Hei takitahi, ka taea e tātou te:
✅ Akohia te mate ate me te whakakore i ngā whakaaro hē
✅ Whakamātauria te whakamātautau, inā koa mō te hunga e tino mōrearea ana
✅ Tautoko i te haumi nui ake a te kāwanatanga me te hapori ki te aukati me te maimoatanga o te mate ate hepatitis
Whakamutunga
Ahakoa he whakamataku te mate hepatitis, ka taea te ārai, ka taea hoki te rongoā. I te whakanui i te Rā o te Ao mō te Mate Hepatitis, kia mahi tahi tātou ki te whakapiki i te mōhiotanga, ki te whakatairanga i te tirotiro, ki te whakapai ake i te maimoatanga, me te neke whakamua ki te "Hepatitis Free Future". Ka tīmata te ate hauora i te ārai!
Hauora o BaysenKei te arotahi tonu mātou ki te tikanga tātaritanga hei whakapai ake i te kounga o te oranga. E rima ngā tūāpapa hangarau kua whakawhanakehia e mātou - Latex, koura colloidal, Fluorescence Immunochromatographic Assay, Molecular, Chemiluminescence Immunoassay. Kei a mātouWhakamātautau tere Hbsag , Whakamātautau tere HCV, Te tere o te whakakotahitanga o te Hbasg me te HCV, Whakamātautau whakakotahi mō te HIV, te HCV, te Syphilis me te Hbsag mō te tirotiro wawe i te mate Hepatitis B me te C
Te wā tuku: Hurae-28-2025






