सारांश

कोरोनाविषाणू हे निडोविरालेस, कोरोनाविरिडे आणि कोरोनाविषाणू या विषाणूंच्या मोठ्या वर्गातील आहेत जे निसर्गात मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. या विषाणू गटाच्या ५' टोकाला मिथाइलेटेड कॅप रचना असते आणि ३' टोकाला पॉली (ए) टेल असते, जीनोम २७-३२ केबी लांबीचा असतो. हा सर्वात मोठा जीनोम असलेला ज्ञात आरएनए विषाणू आहे. कोरोनाविषाणूंचे α, β, γ या तीन प्रजातींमध्ये विभाजन केले आहे. α, β फक्त सस्तन प्राण्यांमध्ये रोगजनक असतात, तर γ मुख्यत्वे पक्ष्यांमध्ये संसर्ग करतो. CoV मुख्यत्वे स्रावांशी थेट संपर्कातून किंवा एरोसोल आणि थेंबांद्वारे प्रसारित होतो, आणि तो मल-तोंड मार्गाने देखील प्रसारित होतो हे सिद्ध झाले आहे. कोरोनाविषाणू मानव आणि प्राण्यांमध्ये विविध रोगांशी संबंधित आहेत, ज्यामुळे मानव आणि प्राण्यांमध्ये श्वसन, पचन आणि मज्जासंस्थेचे आजार होतात. SARS-CoV-2 हा बीटा कोरोनाव्हायरसच्या गटातील आहे, जो आवरणयुक्त असतो. याचे कण गोलाकार किंवा लंबवर्तुळाकार, अनेकदा बहुरूपी असून त्यांचा व्यास ६०~१४० नॅनोमीटर असतो आणि त्याची जनुकीय वैशिष्ट्ये SARSr-CoV व MERSr-CoV पेक्षा लक्षणीयरीत्या भिन्न आहेत. याची वैद्यकीय लक्षणे म्हणजे ताप, थकवा आणि इतर शारीरिक लक्षणे, ज्यासोबत कोरडा खोकला, श्वास घेण्यास त्रास इत्यादी लक्षणे दिसतात. या आजाराचे वेगाने गंभीर न्यूमोनिया, श्वसनक्रिया बंद पडणे, तीव्र श्वसन त्रास सिंड्रोम, सेप्टिक शॉक, अनेक अवयव निकामी होणे, गंभीर आम्ल-आम्लारी चयापचय विकार आणि अगदी जीवघेण्या स्थितीत रूपांतर होऊ शकते. SARS-CoV-2 चा प्रसार प्रामुख्याने श्वसनमार्गातील थेंबांद्वारे (शिंकणे, खोकणे इत्यादी) आणि संपर्काद्वारे (नाक साफ करणे, डोळे चोळणे इत्यादी) होतो. हा विषाणू अतिनील प्रकाश आणि उष्णतेसाठी संवेदनशील आहे आणि ५६℃ तापमानात ३० मिनिटे किंवा इथिल इथर, ७५% इथेनॉल, क्लोरीनयुक्त जंतुनाशक, पेरॉक्सिॲसिटिक ॲसिड आणि क्लोरोफॉर्म यांसारख्या मेदयुक्त द्रावकांद्वारे प्रभावीपणे निष्क्रिय केला जाऊ शकतो.