वैद्यकीय तपासणीदरम्यान, काही खाजगी आणि वरवर पाहता त्रासदायक वाटणाऱ्या चाचण्या अनेकदा वगळल्या जातात, जसे की मल गुप्त रक्त चाचणी (fecal occult blood test).(एफओबीटी).

बरेच लोक, जेव्हा त्यांना शौचाचा नमुना घेण्यासाठीचे भांडे आणि काडी दिली जाते, तेव्हा “घाणीची भीती,” “लाज वाटणे,” किंवा “ही एक अतिशयोक्ती आहे असे वाटणे” या कारणांमुळे ते टाळतात. तथापि, ही अनेकदा तिरस्काराने पाहिली जाणारी “शौचाची चाचणी” गंभीर क्षणी जीवनरक्षक ठरू शकते.

५९ वर्षीय सुश्री वू यांना आठवडाभर शौचातून रक्त येत असल्याचा त्रास झाल्यावर त्यांनी क्लिनिकला भेट दिली. सलग तीन वर्षे त्यांनी टाळलेली चाचणी, इम्युनोकेमिकल पद्धतीने पहिल्यांदाच पॉझिटिव्ह येईल आणि कोलोनोस्कोपीद्वारे त्यांच्या गुदद्वाराच्या कर्करोगाचे लवकर निदान होईल, अशी त्यांनी कधीच अपेक्षा केली नव्हती. शस्त्रक्रियेने गाठ काढून टाकल्यानंतर, त्यांच्या पाच वर्षांच्या जगण्याची शक्यता ९०% पेक्षा जास्त होती.

याउलट, त्यांचे शेजारी श्री. झांग, ज्यांनी त्यांच्या वैद्यकीय तपासणी फॉर्मवरील या "समस्याग्रस्त पर्यायाकडे" बराच काळ दुर्लक्ष केले होते, त्यांना पोटदुखी आणि शौचातून रक्त पडण्याचा त्रास झाल्यानंतरच प्रगत कोलोरेक्टल कर्करोगाचे निदान झाले, ज्यामुळे त्यांच्या जगण्याची शक्यता १०% पेक्षा कमी झाली.

तुम्ही ते का वगळू नये?मल गुप्त रक्त चाचणी?
मूळ मूल्यएफओबीटीपचनमार्गातील (सूक्ष्म रक्तस्त्राव) शोधण्यात याचे महत्त्व आहे. जेव्हा किरकोळ रक्तस्त्राव होतो (दररोज फक्त २-५ मिली), तेव्हा लाल रक्तपेशी आधीच पचलेल्या आणि विघटित झालेल्या असतात, ज्यामुळे शौचात रक्त दिसत नाही आणि ते सूक्ष्मदर्शकाखालीही ओळखता येत नाही. तथापि, लाल रक्तपेशींच्या विघटनामुळे हिमोग्लोबिन बाहेर पडते, जे रासायनिक किंवा इम्युनोकेमिकल पद्धतींद्वारे शोधता येते.

हा किरकोळ रक्तस्त्राव पचनमार्गातील ट्यूमरचे (जसे की कोलोरेक्टल किंवा पोटाचा कर्करोग) प्रारंभिक लक्षण असू शकतो. अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की पचनमार्गातील ट्यूमर असलेल्या ८७% रुग्णांमध्ये मल गुप्त रक्त चाचणी (FOBT) सकारात्मक येते. ट्यूमरमधून होणारा रक्तस्त्राव अधूनमधून होत असल्यामुळे, एकाच चाचणीत निदान चुकण्याची शक्यता असते. तथापि, नियमित वार्षिक तपासणीमुळे गाठी शोधण्याचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या सुधारू शकते. अपूर्ण आकडेवारीनुसार, सातत्यपूर्ण FOBT तपासणीमुळे कोलोरेक्टल कर्करोगामुळे होणारे मृत्यू १०% ते ३०% ने कमी होऊ शकतात. सध्या, अनेक प्रतिबंधात्मक मार्गदर्शक तत्त्वे तपासणीचा एक भाग म्हणून याची जोरदार शिफारस करतात.

एकत्रित चाचणीमुळे अचूकता वाढते

संशोधनातून असे दिसून आले आहे की हिमोग्लोबिन (Hb) आणि ट्रान्सफेरिन (Tf)रक्तस्त्रावाच्या अधिक परिस्थिती हाताळू शकते आणि शोधण्याची अचूकता सुधारू शकते.

ट्रान्सफेरिनहे हिमोग्लोबिनपेक्षा विष्ठेमध्ये अधिक स्थिर असते, त्यामुळे दोघांचीही चाचणी केल्याने हिमोग्लोबिनच्या प्रतिजनक्षमतेच्या लोपामुळे येणारे खोटे नकारात्मक निकाल कमी होऊ शकतात. एकत्रित चाचणीचे खालील फायदे आहेत: उत्तम विशिष्टता, उच्च संवेदनशीलता, सोपी प्रक्रिया, एकाच टप्प्यात पूर्णता आणि निकालांचा सहज अर्थ लावता येणे.

ही चाचणी कोणी करून घ्यावी?

40 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या व्यक्तींनी वर्षातून किमान एकदा मल गुप्त रक्त तपासणी करून घ्यावी.

जर तुम्हाला खालीलपैकी कोणतीही लक्षणे असतील, तर तुम्ही शौचातील गुप्त रक्त तपासणीची वारंवारता वाढवली पाहिजे:

अ. कुटुंबात जठराचा किंवा मोठ्या आतड्याच्या कर्करोगाचा इतिहास.

ब. कोलोरेक्टल कर्करोग, कोलोरेक्टल ॲडेनोमा किंवा पॉलिपेक्टोमीनंतरचा इतिहास.

C. कोलायटिसचा इतिहास.

डी. श्रोणी किरणोपचारासह स्त्रीरोगविषयक कर्करोगाचा इतिहास.

ई. पित्ताशय काढण्याच्या शस्त्रक्रियेनंतर १० वर्षांपेक्षा जास्त काळ.

एफ. पुनरावर्ती घातक रक्तक्षय.

जी. क्रॉनिक ॲट्रॉफिक गॅस्ट्रायटीस, गॅस्ट्रिक अल्सर, गॅस्ट्रिक पॉलिप्स किंवा गॅस्ट्रिक शस्त्रक्रियेचा इतिहास.

एच. जे पुरुष २०-२५ किलो जास्त वजनाचे आहेत किंवा धूम्रपान करतात.

१. हेलिकोबॅक्टर पायलोरी संसर्ग: पोटाच्या कर्करोगाचा धोका २ ते ३ पटीने वाढवतो.

झियामेन बेसेन मेडिकलचा निष्कर्ष

आम्ही बेसेन मेडिकलमध्येएफओबी चाचणी किटआणिट्रान्सफेरिन चाचणी किटयेथे आम्ही, बेसेन मेडिकल, जीवनमान सुधारण्यासाठी नेहमी निदान तंत्रांवर लक्ष केंद्रित करतो.