Czym jest kalprotektyna?

Kalprotektyna to białko występujące naturalnie w organizmie, a konkretnie w neutrofilach, białych krwinkach. Komórki te są częścią układu odpornościowego i kierują się do obszarów objętych stanem zapalnym lub infekcją. W przypadku stanu zapalnego w jelitach neutrofile stają się aktywne i uwalniają kalprotektynę. Dlatego poziom kalprotektyny w próbce kału bezpośrednio koreluje z intensywnością stanu zapalnego w przewodzie pokarmowym.

Dlaczego wykonuje się test?

Głównym powodem wykonywania badania kalprotektyny jest pomoc lekarzom w odróżnieniu dwóch głównych kategorii problemów jelitowych:

1. Nieswoiste zapalenia jelit (IBD): Należą do nich takie schorzenia jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, w których układ odpornościowy błędnie atakuje wyściółkę przewodu pokarmowego, powodując przewlekły stan zapalny.
2. Zespół jelita drażliwego (IBS): Jest to zaburzenie czynnościowe, w którym jelita są wrażliwe i powodują takie objawy, jak skurcze i wzdęcia, ale nie widać żadnego stanu zapalnego ani uszkodzeń.

Objawy IBD i IBS – takie jak ból brzucha, uporczywa biegunka i wzdęcia – mogą być bardzo podobne. Badanie kalprotektyny działa jako pomocny „marker stanu zapalnego”, wskazując lekarzom właściwy kierunek leczenia.

Jak wykonuje się test?

Test jest niezwykle prosty i nieinwazyjny. Wymaga jedynie niewielkiej próbki kału, którą pobiera się w domu za pomocą specjalnego zestawu dostarczonego przez lekarza lub klinikę. Próbka jest następnie wysyłana do laboratorium w celu analizy. Tam technicy mierzą stężenie kalprotektyny w kale, zazwyczaj podawane w mikrogramach na gram (µg/g).

Co oznaczają wyniki?

Poziom prawidłowy/niski: Wynik mieszczący się w normie (często poniżej 50 µg/g, ale dokładny próg może się różnić w zależności od laboratorium) zdecydowanie sugeruje, że aktywny stan zapalny w jelitach jest mało prawdopodobny. Potwierdza to diagnozę niezapalnego schorzenia, takiego jak zespół jelita drażliwego (IBS).
Wysoki poziom: Podwyższony poziom kalprotektyny wskazuje na stan zapalny w przewodzie pokarmowym. Wymaga to dalszych badań w celu ustalenia przyczyny. Chociaż jest to silny wskaźnik NZJ, wysoki poziom może również występować w innych schorzeniach, takich jak infekcje bakteryjne, zapalenie jelita grubego, a nawet rak jelita grubego. Dlatego nie jest to definitywne narzędzie diagnostyczne dla konkretnej choroby, ale kluczowy wskaźnik.
Dla osób z rozpoznaną chorobą zapalną jelit (NZJ): Test służy również do monitorowania pacjentów z rozpoznaną chorobą Leśniowskiego-Crohna lub zapaleniem jelita grubego. Regularne sprawdzanie poziomu kalprotektyny pomaga lekarzom ocenić, czy leczenie jest skuteczne, czy choroba jest w remisji, czy też rozpoczyna się zaostrzenie, czasami nawet przed pojawieniem się objawów.

Korzyści i ograniczenia

Korzyści:
Nieinwazyjne: Do wstępnego badania nie są wymagane żadne igły ani endoskopy.
Przydatne narzędzie do triażu: skutecznie pomaga odróżnić schorzenia zapalne od niezapalnych, zmniejszając potrzebę przeprowadzania niepotrzebnych i inwazyjnych procedur, takich jak kolonoskopia u pacjentów z zespołem jelita drażliwego (IBS).
Dobre do monitorowania: Zapewnia obiektywny pomiar stanu zapalnego na przestrzeni czasu.

Ograniczenia:
Niespecyficzne: Określa stan zapalny, ale nie identyfikuje jego dokładnej przyczyny ani lokalizacji.
Mogą dawać fałszywie dodatnie wyniki: Podwyższone poziomy mogą występować w przypadku stosowania NLPZ, niektórych infekcji jelit lub u osób starszych.
Konieczne dalsze badania: Wysoki wynik prawie zawsze wymaga dalszych badań, zazwyczaj obejmujących zabiegi endoskopowe, takie jak kolonoskopia, w celu uzyskania diagnozy wizualnej i pobrania biopsji.

Wniosek

Podsumowując, badanie kalprotektyny w kale jest cennym i przyjaznym dla pacjenta narzędziem w nowoczesnej gastroenterologii. Stanowi skuteczne, wczesne badanie przesiewowe w kierunku zapalenia jelit, pomagając w różnicowaniu IBD i IBS oraz wspomagając decyzje dotyczące konieczności przeprowadzenia bardziej inwazyjnych badań. Jeśli doświadczasz uporczywych objawów ze strony układu pokarmowego, porozmawiaj z lekarzem, czy badanie kalprotektyny może być przydatnym pierwszym krokiem w diagnostyce.

Możemy dostarczyć szybki test Baysenaszybki test na kalprotektynęzestaw jeśli potrzebujesz. Zapraszamy do kontaktu jeśli jesteś zainteresowany.