خۇلاسە

كورونا ۋىرۇسلىرى Nidovirales، كورونا ۋىرۇسى ۋە كورونا ۋىرۇسىغا تەۋە بولۇپ، تەبىئەتتە كەڭ تارقالغان چوڭ تىپتىكى ۋىرۇسلار تۈرى. ۋىرۇس گۇرۇپپىسىنىڭ 5-ئۇچى A مېتىللانغان قاپاق قۇرۇلمىسىغا، 3-ئۇچى A كۆپ (A) قۇيرۇقىغا ئىگە، گېنوم ئۇزۇنلۇقى 27-32kb. ئۇ ئەڭ چوڭ گېنومغا ئىگە ئەڭ چوڭ RNA ۋىرۇسى. كورونا ۋىرۇسلىرى ئۈچ تۈرگە بۆلۈنىدۇ: α، β، γ. α، β پەقەت سۈت ئەمگۈچى ھايۋانلارنىڭ كېسەللىك قوزغىغۇچىسى، γ ئاساسلىقى قۇشلارنىڭ يۇقۇملىنىشىغا سەۋەب بولىدۇ. CoV نىڭ ئاساسلىقى ئاجرىلىپ چىققان ماددىلار بىلەن بىۋاسىتە ئۇچرىشىش ياكى ئايروزول ۋە تامچىلار ئارقىلىق تارقىلىدىغانلىقى، ھەمدە تەرەت-ئېغىز يولى ئارقىلىق تارقىلىدىغانلىقى ئىسپاتلاندى. كورونا ۋىرۇسلىرى ئىنسانلار ۋە ھايۋانلاردا ھەر خىل كېسەللىكلەر بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، ئىنسانلار ۋە ھايۋانلاردا نەپەس يولى، ھەزىم قىلىش ۋە نېرۋا سىستېمىسى كېسەللىكلىرىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. SARS-CoV-2 β كورونا ۋىرۇسىغا تەۋە بولۇپ، ئۇ قاپلانغان، زەررىچىلىرى يۇمىلاق ياكى ئېللىپس شەكىللىك، كۆپىنچە كۆپ شەكىللىك، دىئامېتىرى 60 ~ 140nm بولۇپ، ئۇنىڭ گېن ئالاھىدىلىكى SARSr-CoV ۋە MERSr-CoV دىن روشەن پەرقلىنىدۇ. كلىنىكىلىق ئالامەتلىرى قىزىتما، چارچاش ۋە باشقا سىستېمىلىق ئالامەتلەر بولۇپ، قۇرۇق يۆتەل، نەپەس قىسىلىش قاتارلىقلار بىلەن بىللە كېلىدۇ، بۇ ئالامەتلەر تېز سۈرئەتتە ئېغىر ئۆپكە ياللۇغى، نەپەس يېتىشمەسلىك، ئۆتكۈر نەپەس ئېلىش قىيىنلىق سىندرومى، سېپتىك شوك، كۆپ ئەزا يېتىشمەسلىك، ئېغىر كىسلاتا-ئاساسلىق ماددا ئالمىشىش قالايمىقانلىشىشى، ھەتتا ھاياتقا خەۋپ يەتكۈزۈش قاتارلىق ئالامەتلەرگە ئايلىنىشى مۇمكىن. SARS-CoV-2 نىڭ تارقىلىشى ئاساسلىقى نەپەس يولى تامچىلىرى (ئەسكەرتىش، يۆتەل قاتارلىقلار) ۋە ئۇچرىشىش ئارقىلىق تارقىلىشى (بۇرۇن تۆشۈكىنى چىڭىتىش، كۆزنى سۈرتۈش قاتارلىقلار) ئارقىلىق بايقالغان. ۋىرۇس ئۇلترابىنەفشە نۇر ۋە ئىسسىققا سەزگۈر بولۇپ، 30 مىنۇت 56℃ ياكى ئېتىل ئېفىر، %75 ئېتانول، خىلور تەركىبلىك دېزىنفېكسىيەلىك سۇيۇقلۇق، پېروكسىئاتسېتىك كىسلاتا ۋە خىلوروفورم قاتارلىق ماي ئېرىتكۈچىلەر بىلەن ئۈنۈملۈك ھالدا ئاكتىپسىزلاندۇرۇلىدۇ.