Calprotectin là gì?

Calprotectin là một loại protein có tự nhiên trong cơ thể, cụ thể là bên trong một loại bạch cầu gọi là bạch cầu trung tính. Những tế bào này là một phần của hệ thống miễn dịch và sẽ nhanh chóng đến các khu vực bị viêm hoặc nhiễm trùng. Khi có viêm ở ruột, các bạch cầu trung tính này sẽ hoạt động và giải phóng calprotectin. Do đó, nồng độ calprotectin trong mẫu phân có mối tương quan trực tiếp với mức độ viêm trong đường tiêu hóa (GI).

Tại sao cần tiến hành xét nghiệm?

Lý do chính để thực hiện xét nghiệm calprotectin là giúp bác sĩ phân biệt giữa hai loại vấn đề về đường ruột chính:

1. Bệnh viêm ruột (IBD): Bao gồm các bệnh như bệnh Crohn và viêm loét đại tràng, trong đó hệ thống miễn dịch tấn công nhầm vào niêm mạc đường tiêu hóa, gây ra viêm mãn tính.
2. Hội chứng ruột kích thích (IBS): Đây là một rối loạn chức năng trong đó ruột nhạy cảm và gây ra các triệu chứng như chuột rút và đầy hơi, nhưng không có viêm nhiễm hoặc tổn thương rõ ràng.

Các triệu chứng của bệnh viêm ruột (IBD) và hội chứng ruột kích thích (IBS) — như đau bụng, tiêu chảy kéo dài và đầy hơi — có thể rất giống nhau. Xét nghiệm calprotectin đóng vai trò như một "chỉ dấu viêm" hữu ích giúp bác sĩ định hướng đúng bệnh.

Bài kiểm tra được thực hiện như thế nào?

Xét nghiệm này vô cùng đơn giản và không xâm lấn. Chỉ cần một mẫu phân nhỏ, bạn tự thu thập tại nhà bằng bộ dụng cụ đặc biệt do bác sĩ hoặc phòng khám cung cấp. Mẫu sau đó được gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích. Tại đó, các kỹ thuật viên sẽ đo nồng độ calprotectin trong phân, thường được báo cáo bằng microgam trên gam (µg/g).

Kết quả này có ý nghĩa gì?

Mức bình thường/thấp: Kết quả nằm trong phạm vi bình thường (thường dưới 50 µg/g, nhưng ngưỡng chính xác có thể khác nhau tùy phòng thí nghiệm) cho thấy khả năng viêm nhiễm hoạt động trong ruột là rất thấp. Điều này hỗ trợ chẩn đoán một tình trạng không viêm nhiễm như hội chứng ruột kích thích (IBS).
Mức cao: Nồng độ calprotectin tăng cao cho thấy có tình trạng viêm nhiễm trong đường tiêu hóa. Điều này cần được điều tra thêm để xác định nguyên nhân. Mặc dù đây là một dấu hiệu mạnh mẽ của bệnh viêm ruột (IBD), nhưng nồng độ cao cũng có thể xảy ra trong các bệnh lý khác như nhiễm trùng do vi khuẩn, viêm đại tràng, hoặc thậm chí ung thư đại tràng. Do đó, nó không phải là công cụ chẩn đoán xác định cho một bệnh cụ thể mà chỉ là một chỉ dẫn quan trọng.
Đối với người đã được chẩn đoán mắc bệnh viêm ruột mãn tính (IBD): Xét nghiệm này cũng được sử dụng để theo dõi những bệnh nhân đã được chẩn đoán mắc bệnh Crohn hoặc viêm đại tràng. Việc kiểm tra thường xuyên nồng độ calprotectin giúp bác sĩ đánh giá xem phương pháp điều trị có hiệu quả hay không, bệnh có đang thuyên giảm hay không, hoặc liệu có dấu hiệu tái phát hay không, đôi khi thậm chí trước khi các triệu chứng xuất hiện.

Lợi ích và hạn chế

Những lợi ích:
Không xâm lấn: Không cần kim tiêm hay ống nội soi cho quá trình sàng lọc ban đầu.
Công cụ sàng lọc hữu ích: Giúp phân biệt hiệu quả các tình trạng viêm và không viêm, giảm nhu cầu thực hiện các thủ thuật xâm lấn không cần thiết như nội soi đại tràng đối với bệnh nhân IBS.
Thích hợp để theo dõi: Cung cấp thước đo khách quan về tình trạng viêm theo thời gian.

Hạn chế:
Không cụ thể: Phương pháp này chỉ ra vị trí viêm nhưng không xác định được nguyên nhân hoặc vị trí chính xác của nó.
Có thể dẫn đến kết quả dương tính giả: Nồng độ tăng cao có thể được ghi nhận khi sử dụng thuốc NSAID, mắc một số bệnh nhiễm trùng đường ruột hoặc ở người cao tuổi.
Cần theo dõi thêm: Kết quả cao hầu như luôn đòi hỏi phải điều tra thêm, thường là bằng các thủ thuật nội soi như nội soi đại tràng để chẩn đoán trực quan và lấy mẫu sinh thiết.

Phần kết luận

Tóm lại, xét nghiệm calprotectin trong phân là một công cụ có giá trị và thân thiện với bệnh nhân trong chuyên khoa tiêu hóa hiện đại. Nó đóng vai trò như một phương pháp sàng lọc sớm hiệu quả để phát hiện tình trạng viêm ruột, giúp phân biệt giữa bệnh viêm ruột (IBD) và hội chứng ruột kích thích (IBS) và hướng dẫn quyết định về việc có cần thực hiện các xét nghiệm xâm lấn hơn hay không. Nếu bạn đang gặp phải các triệu chứng tiêu hóa dai dẳng, hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn về việc liệu xét nghiệm calprotectin có thể là bước đầu tiên hữu ích trong quá trình chẩn đoán của bạn hay không.

Chúng tôi, Baysen, có thể cung cấp bộ xét nghiệm nhanh.xét nghiệm nhanh calprotectinBộ dụng cụ nếu bạn cần. Vui lòng liên hệ với chúng tôi nếu bạn quan tâm.