Ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹrin, ọdún 2026 – Fún ọgọ́rùn-ún ọdún, insulin ti jẹ́ ìpìlẹ̀ ìtọ́jú àrùn àtọ̀gbẹ, ó sì yí àyẹ̀wò àrùn tó lè pa ènìyàn padà sí àìsàn onígbà díẹ̀ tí a lè ṣàkóso. Frederick Banting àti Charles Best ṣe àwárí homonu yìí ní ọdún 1921, ó sì ti gba ẹ̀mí àràádọ́ta ọ̀kẹ́ ènìyàn là kárí ayé.

Àwọn sẹ́ẹ̀lì beta nínú pancreas ló ń ṣe insulin ní àdánidá. Ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí kọ́kọ́rọ́, ó ń ṣí àwọn sẹ́ẹ̀lì sílẹ̀ láti jẹ́ kí glucose láti inú ẹ̀jẹ̀ wọlé kí a sì lò ó fún agbára. Nínú àwọn ènìyàn tí wọ́n ní àrùn àtọ̀gbẹ irú 1, ètò ààbò ara máa ń pa àwọn sẹ́ẹ̀lì beta wọ̀nyí run, èyí tí ó ń mú kí ara wọn kò lè ṣe insulin. Àwọn tí wọ́n ní àrùn àtọ̀gbẹ irú 2 lè ṣe insulin tí kò tó tàbí kí wọ́n má lè fara da àwọn ipa rẹ̀, èyí tí yóò sì yọrí sí ìwọ̀n suga ẹ̀jẹ̀ tí ó léwu.

Láìsí ìtọ́jú insulin, àwọn ènìyàn tí wọ́n ní àrùn àtọ̀gbẹ irú kìíní máa ń kojú àwọn ìṣòro tó lè léwu fún ẹ̀mí bíi ketoacidosis tó jẹ́ àtọ̀gbẹ (DKA), níbi tí ara ti ń fọ́ ọ̀rá láti fi epo sí i, tó sì ń mú àwọn èròjà olóró tí a ń pè ní ketones jáde. Àrùn suga tó pọ̀ jù nínú ẹ̀jẹ̀ lè fa àìlera kíndìnrín, ìfọ́jú, ìbàjẹ́ iṣan ara, àti àrùn ọkàn àti ẹ̀jẹ̀.

Láti ogún ọdún sẹ́yìn ni a ti rí àwọn ìṣẹ̀dá tuntun tó yanilẹ́nu nínú ìfiránṣẹ́ insulin. Àwọn pẹ́ńsì insulin onímọ̀ràn ti ń so pọ̀ mọ́ àwọn ohun èlò alágbèéká báyìí, wọ́n ń tọ́pasẹ̀ ìwọ̀n àti láti fúnni ní àwọn ìránnilétí. Àwọn ẹ̀rọ ìṣàyẹ̀wò glucose tó ń bá a lọ (CGMs) ń pèsè àwọn ìwádìí suga ẹ̀jẹ̀ ní àkókò gidi, wọ́n ń kìlọ̀ fún àwọn olùlò nípa àwọn ibi gíga àti ìsàlẹ̀ tó léwu. Àwọn ẹ̀rọ ìṣiṣẹ́ aládàpọ̀, tí a tún mọ̀ sí ìmọ̀ ẹ̀rọ pancreatic artificial, ń ṣàtúnṣe ìfiránṣẹ́ insulin láìfọwọ́sowọ́pọ̀ ní ìbámu pẹ̀lú data CGM, èyí sì ń dín ẹrù ọpọlọ tí ṣíṣe ìpinnu nígbà gbogbo ń fà kù gidigidi.

Sibẹsibẹ, ipinya ti o lagbara kan wa ni agbaye. Lakoko ti awọn afiwe insulin tuntun ati awọn fifa tuntun jẹ boṣewa ni awọn orilẹ-ede ti owo-wiwọle giga, ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede ti o ni owo-wiwọle kekere ati alabọde tun n tiraka lati wọle si insulin eniyan ti o rọrun julọ paapaa. Gẹgẹbi Ajo Ilera Agbaye ti sọ, to idaji gbogbo awọn eniyan ti o nilo insulin ni agbaye ko le gba tabi ra. Iye owo giga naa - paapaa ni awọn orilẹ-ede bii Amẹrika - ti yori si ifunni, pẹlu awọn abajade ibanujẹ.

Àwọn ìsapá láti dín àlàfo yìí kù ń lọ lọ́wọ́. Àwọn àjọ tí kì í ṣe ti èrè bíi Life for a Child àti àwọn olùṣe insulin ń mú kí àwọn ètò ìtọrẹ pọ̀ sí i. Àwọn insulin biosimilars gbogbogbòò ń wọ ọjà, wọ́n sì ń fúnni ní àwọn ọ̀nà míì tó rọrùn láti lò.

Bí àwọn olùwádìí ṣe ń ṣe àwárí àwọn insulin tí ó ń ṣiṣẹ́ fún ìgbà pípẹ́, àwọn àgbékalẹ̀ tí ó ń dáhùn sí glucose, àti àwọn àgbékalẹ̀ beta cell tí a fi sínú àpò, ọjọ́ iwájú ní ìlérí. Síbẹ̀ láìsí àǹfààní tó tọ́, iṣẹ́ ìyanu insulin kò sí fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn. Ọjọ́ Àrùn Àtọ̀gbẹ Àgbáyé, tí a ń ṣe ní ọdọọdún ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kọkànlá, ń tẹ̀síwájú láti tẹ̀síwájú fún “Híńsùlìnì fún Gbogbo Ènìyàn”—èrò kan tí ó jẹ́ pàjáwìrì lónìí bí ó ti rí ní ọdún 105 sẹ́yìn.

A Baysen Medical niOhun elo idanwo iyara insulinfún àyẹ̀wò àrùn àtọ̀gbẹ ní ìbẹ̀rẹ̀. Ẹ kú àbọ̀ sí ìbéèrè!