Kí ló dé tí wọ́n fi máa ń rí àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ ní àsìkò pípẹ́? Àmì ìkìlọ̀ yìí jẹ́ pàtàkì fún “àmì ìkìlọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀”

Nínú ọkàn ọ̀pọ̀ ènìyàn, àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ máa ń kọlù “ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́” láìsí ìwádìí kankan—nígbà tí a bá ṣe àyẹ̀wò rẹ̀, ó sábà máa ń wà ní ìpele àárín tàbí ìpele tó ga jù, pẹ̀lú àkókò ìtọ́jú tó dára jùlọ tí a kò rí. Èyí kì í ṣe ìtàn àròsọ: ní ìṣègùn, ó lé ní 70% àwọn aláìsàn àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ ni a ń ṣe àyẹ̀wò wọn ní ìpele kan tí a kò ti lè ṣe iṣẹ́ abẹ ìwòsàn mọ́. Kí ló dé tí èyí fi rí bẹ́ẹ̀? Ṣé àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ “jẹ́ aláìlera” ní tòótọ́?

Ìdí Kìíní: Ẹ̀dọ̀ Jẹ́ “Ẹ̀yà Aláìfọhùn”

Ẹ̀dọ̀ ní agbára ìsanpadà tó pọ̀ gan-an—kódà nígbà tí nǹkan bí 30% àwọn sẹ́ẹ̀lì rẹ̀ bá ń ṣiṣẹ́ déédéé, ó ṣì lè máa ṣe ìtọ́jú àwọn ohun tí ara nílò fún ìṣiṣẹ́ ara. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, kò sí òpin àwọn iṣan ara tó ń roni nínú ẹ̀dọ̀. Ẹ̀dọ̀ tí ó ní àrùn jẹjẹrẹ ní ìpele ìbẹ̀rẹ̀, tí ó sábà máa ń jẹ́ ìwọ̀n centimeters díẹ̀ tàbí kí ó kéré sí i, kò ní fa ìrora tàbí ìrora tí a lè rí. Nígbà tí àrùn náà bá tóbi tó láti wọ inú ẹ̀dọ̀ tàbí àwọn àsopọ̀ tó yí i ká ni àwọn aláìsàn yóò máa ní ìrora tàbí ìwúwo ní apá ọ̀tún-apá-apá-apá—ṣùgbọ́n nígbà yẹn, àrùn náà ti ń lọ síwájú ní pàtàkì.

Ìdí Kejì: A máa ń gbójú fo àwọn àmì àrùn ìbẹ̀rẹ̀

Kódà nígbà tí àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀ díẹ̀ bá fara hàn—bí àárẹ̀ díẹ̀, àìjẹun dáadáa, tàbí ìmọ̀lára pé a yó lẹ́yìn oúnjẹ—ọ̀pọ̀ ènìyàn máa ń kà á sí “pípé ara rẹ̀ ti rẹ̀” tàbí “ìṣòro ikùn,” wọn kì í so wọ́n pọ̀ mọ́ ẹ̀dọ̀. Nígbà tí àwọn àmì àrùn tó hàn gbangba bá yọjú, bíi pípadánù ìwọ̀n ara tó pọ̀, ìfọ́ ara, ìfúnpọ̀ omi inú ikùn, tàbí wíwú ẹsẹ̀, àrùn náà ti ń pọ̀ sí i.

Ohun èlò pàtàkì náà:AFP—“Ìdánilójú Ìbẹ̀rẹ̀” ti Àrùn Jẹjẹrẹ Ẹ̀dọ̀

Níwọ́n ìgbà tí a kò lè gbẹ́kẹ̀lé àwọn àmì àrùn náà, kí ló lè ràn wá lọ́wọ́ láti mọ̀ wọ́n ní ìbẹ̀rẹ̀?AFP (Alpha-Fetoprotein).

AFPLọ́wọ́lọ́wọ́, a mọ̀ ọ́n sí ọ̀kan lára ​​àwọn àmì ìṣàfihàn ẹ̀jẹ̀ tó wúlò jùlọ fún àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀.AFPÌwọ̀n nínú ẹ̀jẹ̀ kéré gan-an (nígbà gbogbo ó máa ń kéré sí 20 ng/mL). Nígbà tí àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀dọ̀ bá di àrùn jẹjẹrẹ, wọ́n máa ń bẹ̀rẹ̀ sí í mú ọ̀pọ̀lọpọ̀AFPlẹẹkansi, o nfa ẹjẹAFPipele naa yoo ga si i gidigidi. Awọn iwadi fihan pe nipa 60–70% awọn alaisan akàn ẹdọ ti ga si i.AFPawọn ipele—ati pe igbega yii le waye nigba miiran paapaa ni awọn ipele ibẹrẹ.

Báwo ni a ṣe lè lo àmì ìkìlọ̀ ìbẹ̀rẹ̀ yìí dáadáa?

Fún àwọn ènìyàn tó wà nínú ewu àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀—pẹ̀lú àwọn tó ní àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀—pẹ̀lú àwọn tó ní àrùn jẹjẹrẹ onígbà díẹ̀àrùn hepatitis B or àrùn jedojedo Càkóràn, cirrhosis, lílo ọtí líle fún ìgbà pípẹ́, tàbí ìtàn ìdílé ti àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀—gbígba ìtọ́jú ẹ̀jẹ̀Idanwo AFPpẹ̀lú ẹ̀rọ ultrasound ẹ̀dọ̀ ní gbogbo oṣù mẹ́fà ni “ìwọ̀n wúrà” tí gbogbo àgbáyé mọ̀ fún ìwádìí ní ìbẹ̀rẹ̀. Tí a bá rí àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ ní ìpele ìbẹ̀rẹ̀ (tó kéré sí 3 cm) ní ìpele yìí, ìtọ́jú nípasẹ̀ iṣẹ́-abẹ tàbí ìyọkúrò ẹ̀jẹ̀ lè dé ìwọ̀n ìwàláàyè ọdún márùn-ún ti 70–80% tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ. Ní ìyàtọ̀ sí èyí, ìwọ̀n ìwàláàyè ọdún márùn-ún fún àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ tó ti pẹ́ máa ń wà ní ìsàlẹ̀ 20%.

Má ṣe dúró títí yóò fi dùn ọ́ kí o tó ṣe àyẹ̀wò

Àjálù àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ kì í ṣe pé ó máa ń burú tó bẹ́ẹ̀, ṣùgbọ́n pé a lè tètè rí i.Idanwo AFPÓ rọrùn, ó yára, ó sì gbowó púpọ̀—ṣùgbọ́n ó lè jẹ́ kọ́kọ́rọ́ sí yíyípadà àyànmọ́ rẹ. Tí ìwọ tàbí ẹnìkan tí ó sún mọ́ ọ bá wà nínú ẹ̀ka ewu gíga, rí i dájú pé o fi ìdánwò yìí kún àwọn àyẹ̀wò ojoojúmọ́ rẹ. Dáàbò bo ẹ̀dọ̀ rẹ, kí o sì yẹra fún ìbànújẹ́ láti rí àrùn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ pẹ́ jù.