Hemoglobin (Hb) jẹ́ irin tó ní irin tó ń gbé inú àwọn sẹ́ẹ̀lì pupa (ẹ̀jẹ̀ pupa). Iṣẹ́ pàtàkì rẹ̀—ìdè atẹ́gùn tó ń yí padà àti gbígbé láti inú alveoli ẹ̀dọ̀fóró sí àwọn àsopọ̀ ara, pẹ̀lú ìrìnàjò carbon dioxide—sọ ọ́ di ohun pàtàkì fún ìmísí sẹ́ẹ̀lì àti ìdàgbàsókè ìṣẹ̀dá ara. Nítorí náà, wíwọ̀n ìpele hemoglobin nínú yàrá jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn ìdánwò ìpìlẹ̀ tí a sábà máa ń ṣe àkóso àti èyí tí a lè ṣe ní ìṣègùn. Pàtàkì rẹ̀ jìnnà ju ìdámọ̀ àìtó ẹ̀jẹ̀ lọ; ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí irinṣẹ́ ìwádìí pàtàkì, kọ́mpásì ìwádìí ìyàtọ̀, àmì àsọtẹ́lẹ̀ fún àwọn àrùn onígbà pípẹ́, àti ìlànà ìpinnu pàtàkì nínú ìtọ́jú ọjọ́ ìṣẹ́ abẹ àti àìsàn.

Àyẹ̀wò Àkọ́kọ́ àti Ohun Èlò Ìwádìí Àyẹ̀wò

Pàtàkì pàtàkì jùlọ ti ìdánwò hemoglobin ni agbára ìfọkànsí rẹ̀ láti mọ iye agbára gbígbé atẹ́gùn ẹ̀jẹ̀. Àwọn ìyàtọ̀ láti àwọn ìwọ̀n ìtọ́kasí tí a ti fìdí múlẹ̀—ní gbogbogbòò 130–175 g/L fún àwọn ọkùnrin àgbàlagbà àti 115–150 g/L fún àwọn obìnrin tí kò lóyún—sìn gẹ́gẹ́ bí àmì àfihàn pupa àkọ́kọ́ fún àwọn ipò àrùn méjì tí ó lòdì sí ara wọn. Ìwọ̀n tí ó wà ní ìsàlẹ̀ ààlà ìsàlẹ̀ túmọ̀ sí àìtó ẹ̀jẹ̀, ipò kan tí a fi àmì hypoxia àsopọ hàn tí ó ń hàn ní ìṣègùn gẹ́gẹ́ bí àárẹ̀, àwọ̀ ara, àìtó omi, àti àìlera ìmọ̀. Ní àwọn ọ̀ràn líle koko (Hb < 70 g/L), ipò hypoxic yìí ń gbé ẹrù hyperdynamic lé ètò ọkàn, èyí tí ó lè fa àìtó ẹ̀jẹ̀ tí ó ga. Ní ọ̀nà mìíràn, ìtóbi tí ó kọjá ààlà òkè fihàn pé erythrocytosis ń gbé ìfọ́ ẹ̀jẹ̀ ga sí i, tí ó sì ń mú ewu thromboembolic pọ̀ sí i ní pàtàkì, tí ó ń mú kí àwọn aláìsàn sí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ọpọlọ àti thrombosis iṣan jíjìn.

Àyẹ̀wò Ìyàtọ̀ Nípasẹ̀ Àwọn Àmì Erythrocyte

Bó tilẹ̀ jẹ́ pé iye hemoglobin tó péye ń fi hàn pé àrùn náà ti yípadà, agbára ìwádìí rẹ̀ tòótọ́ ni a máa ń tú jáde nígbà tí a bá túmọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú àwọn àmì ẹ̀jẹ̀ pupa—ní pàtàkì, Mean Corpuscular Volume (MCV) àti Mean Corpuscular Hemoglobin (MCH). Ìpínsísọrí morphological yìí ni ìpìlẹ̀ ìwádìí nípa ẹ̀yà ara. Ìrísí hypochromic microcytic (MCV àti MCH tó kéré) fi hàn pé àìtó irin ni, tó sábà máa ń wá láti inú ẹ̀jẹ̀ onígbà pípẹ́ tàbí menorrhagia, tàbí ní ọ̀nà mìíràn, ó ń tọ́ka sí àmì thalassemia tàbí àìtó ẹ̀jẹ̀ àìsàn onígbà pípẹ́. Ìyàtọ̀ yìí ṣe pàtàkì ní ti ìtọ́jú, nítorí pé àfikún irin tí kò tọ́ nínú àwọn aláìsàn thalassemia lè fa ìkún irin tó léwu. Ìrísí macrocytic (MCV tó ga jù) ń darí ìfura sí cobalamin (vitamin B12) tàbí àìtó folate, èyí tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìtẹ̀síwájú nínú iṣan ara, tàbí sí àwọn àrùn myelodysplastic. Ìrísí normocytic sábà máa ń fa ìṣiṣẹ́ fún ẹ̀jẹ̀ tó le koko, hemolysis, tàbí ìkùnà ọrá inú egungun. Nítorí náà, ìdánwò hemoglobin, pẹ̀lú àwọn àmì, ń dín ìyàtọ̀ gbígbòòrò sí ipa ọ̀nà àyẹ̀wò tí a fojú sí.

Àmì Sentinel fún Àwọn Àrùn Onígbà-pípẹ́ẹ́sẹ̀

Yàtọ̀ sí àwọn àrùn ẹ̀jẹ̀ àkọ́kọ́, ìṣàyẹ̀wò hemoglobin ní ìpele kan ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ààbò tó lágbára fún ìlọsíwájú onírúurú àìsàn onígbà pípẹ́. Nínú àrùn kíndìnrín onígbà pípẹ́ (CKD), àrùn kíndìnrín tí kò ṣiṣẹ́ dáadáa máa ń mú kí erythropoietin (EPO) tó pọ̀ tó, èyí tó ń yọrí sí àìlera ẹ̀jẹ̀ tó ń lọ síwájú, tó sì ń lọ déédéé. Ìwọ̀n ìdínkù hemoglobin ní ìbáṣepọ̀ tààrà pẹ̀lú ìbàjẹ́ iṣẹ́ kíndìnrín, ó sì ń darí ìpinnu ìṣègùn láti bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú ìrọ́pò EPO. Nínú àrùn oncology, ìṣàn hemoglobin tí a kò ṣàlàyé, tí ó ń lọ síwájú nínú aláìsàn afebrile sábà máa ń fi ìfàsẹ́yìn sínú ọrá inú egungun nípasẹ̀ metastases tàbí ó dúró fún ipa paraneoplastic ti àwọn cytokines iredodo onígbà pípẹ́. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, nínú àwọn aláìsàn tí wọ́n ń gba ìtọ́jú chemotherapy tàbí radiotherapy, hemoglobin nadir jẹ́ pàtàkì tí àwọn onímọ̀ nípa oncologists máa ń lò láti pinnu àtúnṣe ìwọ̀n, àìní fún ìfàsẹ́yìn ìfàsẹ́yìn, tàbí àìní ìdínkù ìtọ́jú.

Ìpínsọrí Ewu àti Àbójútó Ìlera

Nínú iṣẹ́ abẹ, ìṣàyẹ̀wò hemoglobin ṣáájú iṣẹ́ abẹ kò ṣeé dúnàádúrà. Ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí àsọtẹ́lẹ̀ tó lágbára nípa àìsàn iṣẹ́ abẹ; àwọn aláìsàn tí wọ́n ní àìtó ẹ̀jẹ̀ ṣáájú iṣẹ́ abẹ máa ń ní ìwọ̀n àkóràn lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ tó ga jù, ìwòsàn ọgbẹ́ tó pẹ́, àti ìdúró sí ilé ìwòsàn fún ìgbà pípẹ́. Àwọn ẹgbẹ́ iṣẹ́ abẹ sábà máa ń lo ohun tó ń fa ìfàjẹ̀sínilára (nígbà gbogbo Hb < 70–80 g/L nínú àwọn aláìsàn tí wọ́n dúró ṣinṣin) láti mú kí atẹ́gùn ṣiṣẹ́ dáadáa kí àwọn iṣẹ́ abẹ tó léwu tó lè wáyé. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, hemoglobin ni ìwọ̀n wúrà fún ṣíṣe àyẹ̀wò ipa ìtọ́jú. Fún àpẹẹrẹ, nínú àìtó ẹ̀jẹ̀ iron, ìlọsókè tí a lè wọ̀n tó kéré tán 10–20 g/L nínú ìwọ̀n Hb láàárín ọ̀sẹ̀ méjì sí mẹ́rin lẹ́yìn ìtọ́jú irin ẹnu ń fúnni ní ẹ̀rí tó dájú, tó sì ń jẹ́rìí sí ìfàjẹ̀sí inú àti ìdáhùn ọrá inú egungun. Àìsí rẹ̀ ń mú kí a tún ṣe àyẹ̀wò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nípa àyẹ̀wò tàbí ìwádìí àìdúró ṣinṣin.

Ní ìparí, ìdánwò hemoglobin kìí ṣe àkójọpọ̀ iye ẹ̀jẹ̀ lásán; ó jẹ́ àmì-ẹ̀yẹ pàtàkì, onípele-pupọ tí ó so ìmọ̀-ẹ̀rọ atẹ́gùn pọ̀ mọ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ-ẹ̀rọ-ẹ̀rọ-ẹ̀rọ-ẹ̀rọ. Ìṣàyẹ̀wò déédéé rẹ̀ ń jẹ́ kí ìkìlọ̀ ní kutukutu, ìpínsọ́tọ̀ ẹ̀yà ara tí ó péye, ìtọ́pinpin àìsàn onígbà díẹ̀, àti ìtọ́jú ìṣègùn tí ó ní ààbò, tí ó dá lórí ẹ̀rí jákèjádò gbogbo àwọn iṣẹ́ ìṣègùn.