Voalohany: Inona ny COVID-19?

Ny COVID-19 dia aretina mifindra vokatry ny coronavirus hita vao haingana indrindra. Tsy fantatra ity viriosy sy aretina vaovao ity talohan'ny nanombohan'ny fihanaky ny valanaretina tao Wuhan, Sina, tamin'ny Desambra 2019.

Faharoa: Ahoana no fomba fiparitahan'ny COVID-19?

Afaka voan'ny COVID-19 avy amin'ny olona voan'ny viriosy ny olona. Mety hiparitaka amin'ny olona iray mankany amin'ny olona iray hafa ity aretina ity amin'ny alalan'ny piti-drano kely avy amin'ny orona na vava izay miparitaka rehefa mikohaka na mamoaka rivotra ny olona voan'ny COVID-19. Ireo piti-drano ireo dia milatsaka amin'ny zavatra sy ny velarana manodidina azy. Ny olon-kafa kosa dia voan'ny COVID-19 amin'ny fikasihana ireo zavatra na velarana ireo, avy eo mikasika ny masony, ny orony na ny vavany. Mety ho voan'ny COVID-19 ihany koa ny olona raha mifoka piti-drano avy amin'ny olona voan'ny COVID-19 izay mikohaka na mamoaka ranon-drano. Izany no antony maha-zava-dehibe ny mijanona mihoatra ny 1 metatra (3 feet) miala amin'ny olona marary. Ary rehefa miara-mipetraka amin'ny olona voan'ny viriosy ao anaty toerana mihidy mandritra ny fotoana maharitra ny olon-kafa dia mety ho voan'ny aretina ihany koa na dia mihoatra ny 1 metatra aza ny elanelana.

Zavatra iray hafa koa, ny olona izay ao anatin'ny vanim-potoanan'ny fihanaky ny COVID-19 dia afaka mampita amin'ny olona akaiky azy ihany koa. Koa miangavy anao mba hikarakara ny tenanao sy ny fianakavianao.

Fahatelo: Iza avy no mety ho voan'ny aretina mafy?

Na dia mbola mianatra momba ny fiantraikan'ny COVID-2019 amin'ny olona aza ireo mpikaroka, dia toa ireo zokiolona sy ireo olona manana aretina efa misy (toy ny tosidrà ambony, aretim-po, aretin'ny havokavoka, homamiadana na diabeta) no matetika voan'ny aretina mafy kokoa noho ny hafa. Ary ireo olona izay tsy mahazo fitsaboana sahaza azy ireo amin'ny soritr'aretina voalohany amin'ny viriosy.

Fahefatra: Hafiriana no mbola velona ety ambonin'ny tany ny viriosy?

Tsy fantatra mazava hoe hafiriana no mbola velona amin'ny zavatra hafa ny viriosy mahatonga ny COVID-19, fa toa mitovy amin'ny coronavirus hafa ny fitondran-tenany. Ny fanadihadiana dia milaza fa ny coronavirus (anisan'izany ny fampahalalana mialoha momba ny viriosy COVID-19) dia mety haharitra amin'ny zavatra hafa mandritra ny ora vitsivitsy na hatramin'ny andro maromaro. Mety hiovaova izany arakaraka ny toe-javatra samihafa (ohatra, karazana zavatra, mari-pana na hamandoana eo amin'ny tontolo iainana).

Raha mihevitra ianao fa voan'ny aretina ny zavatra iray dia diovy amin'ny fanafody famonoana otrikaretina tsotra mba hamonoana ny viriosy sy hiarovana ny tenanao sy ny hafa. Sasao amin'ny rano misy alikaola ny tananao na sasao amin'ny savony sy rano. Aza mikasika ny masonao, ny vavanao, na ny oronao.

Fahadimy: Fepetra fiarovana

A. Ho an'ireo olona izay any amin'ny faritra na vao avy nitsidika (tao anatin'ny 14 andro lasa) izay miparitaka ny COVID-19

Mitoka-monina ao an-trano raha toa ka manomboka mahatsiaro ho tsy salama ianao, na dia misy soritr'aretina malefaka toy ny aretin'andoha, tazo ambany (37.3°C na mihoatra) ary orona mikoriana kely aza, mandra-pahasitranao. Raha tena ilaina ny mitondra entana ho anao na mivoaka, ohatra, hividy sakafo, dia manaova saron-tava mba tsy hamindrana aretina amin'ny hafa.

Raha sendra tazo, mikohaka ary sahirana miaina ianao dia manatona dokotera avy hatrany satria mety ho vokatry ny aretin'ny taovam-pisefoana na aretina lehibe hafa izany. Antsoy mialoha ary lazao amin'ny mpitsabo anao ny momba ny dianao vao haingana na ny fifandraisanao amin'ny mpandeha.

B. Ho an'ny olon-tsotra.

 Manao saron-tava fandidiana

 Sasao tsara sy tsy tapaka amin'ny savony sy rano ny tananao na sasao amin'ny rano sy savony.

 Aza mikasika ny maso, ny orona ary ny vava.

Ataovy izay hahazoanao antoka fa manaraka ny fahadiovana ara-pisefoana ianao sy ireo olona manodidina anao. Midika izany fa manarona ny vavanao sy ny oronao amin'ny kiho na lamba famaohana rehefa mikohaka na mievina ianao. Avy eo dia ariana avy hatrany ny lamba famaohana efa nampiasaina.

 Mijanòna ao an-trano raha mahatsiaro ho tsy salama ianao. Raha tazo, mikohaka ary sahirana miaina ianao dia mitadiava fitsaboana ary miantsoa mialoha. Araho ny toromarika avy amin'ny manampahefana ara-pahasalamana eo an-toerana.

Araho hatrany ireo toerana mafana indrindra misy ny COVID-19 (tanàna na faritra eo an-toerana izay miely patrana ny COVID-19). Raha azo atao, aza mandeha any amin'ny toerana - indrindra raha zokiolona ianao na voan'ny diabeta, aretim-po na havokavoka.