ပထမဦးစွာ: COVID-19 ဆိုတာဘာလဲ။

COVID-19 သည် မကြာသေးမီက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ကူးစက်ရောဂါဖြစ်သည်။ ဤဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ရောဂါအသစ်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် တရုတ်နိုင်ငံ ဝူဟန်မြို့တွင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှု မစတင်မီက မသိရှိခဲ့ကြပါ။

ဒုတိယအချက်- COVID-19 က ဘယ်လိုပျံ့နှံ့သလဲ။

လူတွေဟာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးရှိသူတွေကနေ COVID-19 ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ ဒီရောဂါဟာ နှာခေါင်း ဒါမှမဟုတ် ပါးစပ်က ထွက်တဲ့ အစက်လေးတွေကတစ်ဆင့် လူတစ်ယောက်ကနေ တစ်ယောက်ဆီကို ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ COVID-19 ရှိသူ ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် အသက်ရှူထုတ်တဲ့အခါ ပျံ့နှံ့သွားပါတယ်။ ဒီအစက်လေးတွေဟာ လူပတ်ဝန်းကျင်က အရာဝတ္ထုတွေနဲ့ မျက်နှာပြင်တွေပေါ် ကျရောက်ပါတယ်။ တခြားသူတွေဟာ ဒီအရာဝတ္ထုတွေ ဒါမှမဟုတ် မျက်နှာပြင်တွေကို ထိကိုင်ပြီး သူတို့ရဲ့ မျက်လုံး၊ နှာခေါင်း ဒါမှမဟုတ် ပါးစပ်ကို ထိကိုင်ခြင်းအားဖြင့် COVID-19 ကူးစက်ပါတယ်။ COVID-19 ရှိသူ ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် အသက်ရှူထုတ်လိုက်တဲ့ အစက်လေးတွေကို ရှူရှိုက်မိရင် COVID-19 ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဖျားနာနေသူနဲ့ ၁ မီတာ (၃ ပေ) ထက်ပိုတဲ့ အကွာအဝေးမှာ နေထိုင်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးရှိသူတွေနဲ့ အချိန်အကြာကြီး အတူနေထိုင်တဲ့အခါ အကွာအဝေး ၁ မီတာထက်ပိုတဲ့ အကွာအဝေးမှာတောင် ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။

နောက်တစ်ခုက COVID-19 ရောဂါပိုး ပေါက်ဖွားချိန် (incubation period) မှာ ရှိနေသူကနေလည်း သူတို့နဲ့ နီးစပ်တဲ့ တခြားသူတွေကို ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ရော မိသားစုကိုပါ ဂရုစိုက်ပါ။

တတိယအချက်- ဘယ်သူတွေမှာ ပြင်းထန်တဲ့ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိလဲ။

COVID-2019 က လူတွေကို ဘယ်လိုအကျိုးသက်ရောက်လဲဆိုတာကို သုတေသီတွေ လေ့လာနေဆဲဖြစ်ပေမယ့် အသက်ကြီးသူတွေနဲ့ ကြိုတင်ရှိပြီးသား ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေတွေ (ဥပမာ သွေးတိုး၊ နှလုံးရောဂါ၊ အဆုတ်ရောဂါ၊ ကင်ဆာ ဒါမှမဟုတ် ဆီးချိုရောဂါ) ရှိသူတွေဟာ တခြားသူတွေထက် ပိုပြီး ပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါတွေ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါတယ်။ ပြီးတော့ ဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ အစောပိုင်းလက္ခဏာတွေမှာတင် သင့်တော်တဲ့ ဆေးကုသမှု မခံယူရတဲ့သူတွေဟာလည်း ምናልባት ...

စတုတ္ထအချက်- ဗိုင်းရပ်စ်သည် မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် မည်မျှကြာအောင် ရှင်သန်နိုင်သနည်း။

COVID-19 ကိုဖြစ်စေသော ဗိုင်းရပ်စ်သည် မျက်နှာပြင်များပေါ်တွင် မည်မျှကြာအောင် ရှင်သန်နိုင်သည်ကို မသေချာသော်လည်း အခြားကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်များကဲ့သို့ပင် ပြုမူပုံရသည်။ လေ့လာမှုများအရ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်များ (COVID-19 ဗိုင်းရပ်စ်ဆိုင်ရာ ကနဦးအချက်အလက်များ အပါအဝင်) သည် မျက်နှာပြင်များပေါ်တွင် နာရီအနည်းငယ် သို့မဟုတ် ရက်အနည်းငယ်အထိ ရှင်သန်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် မတူညီသော အခြေအနေများ (ဥပမာ မျက်နှာပြင်အမျိုးအစား၊ အပူချိန် သို့မဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင်၏ စိုထိုင်းဆ) အောက်တွင် ကွဲပြားနိုင်သည်။

မျက်နှာပြင်တစ်ခု ကူးစက်ခံရနိုင်သည်ဟု သင်ထင်ပါက ဗိုင်းရပ်စ်ကို သေစေပြီး သင့်ကိုယ်သင်နှင့် အခြားသူများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ရိုးရှင်းသော ပိုးသတ်ဆေးဖြင့် သန့်ရှင်းရေးလုပ်ပါ။ သင့်လက်ကို အယ်လ်ကိုဟောပါဝင်သော လက်သန့်ဆေးရည်ဖြင့် ဆေးကြောပါ သို့မဟုတ် ဆပ်ပြာနှင့်ရေဖြင့် ဆေးကြောပါ။ သင့်မျက်လုံး၊ ပါးစပ် သို့မဟုတ် နှာခေါင်းကို ထိတွေ့ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။

ပဉ္စမ: ကာကွယ်ရေးအစီအမံများ

က။ COVID-19 ပျံ့နှံ့နေသော ဒေသများတွင် ရှိနေသူများ သို့မဟုတ် မကြာသေးမီက (ပြီးခဲ့သည့် ၁၄ ရက်အတွင်း) သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ဖူးသူများအတွက်

ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အဖျားအနည်းငယ် (၃၇.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို) နှင့် နှာရည်အနည်းငယ်ကျခြင်းကဲ့သို့သော အပျော့စားလက္ခဏာများရှိနေသော်လည်း နေမကောင်းဖြစ်လာပါက အိမ်တွင်နေထိုင်ခြင်းဖြင့် သီးခြားနေထိုင်ပါ။ တစ်စုံတစ်ယောက်က သင့်အတွက် ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ ယူဆောင်လာပေးရန် သို့မဟုတ် အပြင်ထွက်ရန် (ဥပမာ အစားအသောက်ဝယ်ရန်) အရေးကြီးပါက အခြားသူများကို မကူးစက်စေရန် မျက်နှာဖုံးဝတ်ဆင်ပါ။

ဖျားခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းဖြစ်ပေါ်ပါက အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားပြင်းထန်သော အခြေအနေကြောင့် ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဆေးကုသမှုကို အမြန်ဆုံးခံယူပါ။ ကြိုတင်ဖုန်းဆက်ပြီး မကြာသေးမီက ခရီးသွားခြင်း သို့မဟုတ် ခရီးသွားများနှင့် ထိတွေ့ခြင်းများကို သင့်ဝန်ဆောင်မှုပေးသူအား အသိပေးပါ။

ခ။ ပုံမှန်လူများအတွက်။

 ခွဲစိတ်မှုမျက်နှာဖုံးများ ဝတ်ဆင်ခြင်း

 သင့်လက်ကို အယ်လ်ကိုဟောပါဝင်သော လက်သန့်ဆေးရည်ဖြင့် ပုံမှန်နှင့် သေချာစွာ ဆေးကြောပါ သို့မဟုတ် ဆပ်ပြာနှင့်ရေဖြင့် ဆေးကြောပါ။

 မျက်လုံး၊ နှာခေါင်းနှင့် ပါးစပ်တို့ကို ထိတွေ့ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။

သင်ကိုယ်တိုင်နှင့် သင့်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိလူများသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းရေးကို လိုက်နာကြောင်း သေချာပါစေ။ ဆိုလိုသည်မှာ သင်ချောင်းဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် နှာချေခြင်းပြုလုပ်သည့်အခါ သင့်တံတောင်ဆစ်ကွေးထားသော သို့မဟုတ် တစ်ရှူးဖြင့် သင့်ပါးစပ်နှင့် နှာခေါင်းကို ဖုံးအုပ်ထားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ထို့နောက် အသုံးပြုပြီးသော တစ်ရှူးကို ချက်ချင်းစွန့်ပစ်ပါ။

 နေမကောင်းဖြစ်ရင် အိမ်မှာနေပါ။ ဖျားနာခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းတွေ ရှိရင် ဆေးကုသမှုခံယူပြီး ကြိုတင်ဖုန်းဆက်ပါ။ ဒေသခံကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို လိုက်နာပါ။

COVID-19 ကူးစက်မှုအများဆုံးနေရာများ (COVID-19 ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ပျံ့နှံ့နေသော မြို့များ သို့မဟုတ် ဒေသခံဒေသများ) နောက်ဆုံးရသတင်းများကို သိရှိနေပါ။ ဖြစ်နိုင်ပါက အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုတစ်ဦး သို့မဟုတ် ဆီးချိုရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ သို့မဟုတ် အဆုတ်ရောဂါရှိပါက နေရာများသို့ ခရီးသွားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။