Gipertoniýanyň möhüm meselesi, adatça, onuň alamatlar bilen baglanyşykly däldigi, şonuň üçin oňa "Sessiz Öldüriji" diýilýär. Ýaýradylmaly esasy habarlaryň biri, her bir ulunyň öz adaty gan basyşyny bilmegi bolmaly. Ýokary gan basyşy bolan näsaglar, COVID-iň orta we agyr görnüşleri ýüze çykan halatynda has seresap bolmaly. Olaryň köpüsi ýokary dozada steroidleri (metilprednizolon we ş.m.) we antikoagulýantlary (gan suwuklandyryjylary) kabul edýärler. Steroidler gan basyşyny ýokarlandyryp, şeýle hem gan şekeriniň derejesiniň ýokarlanmagyna sebäp bolup, diabet kesellilerinde diabetiň gözegçilikden çykmagyna sebäp bolup biler. Öýken agyr derejede zeperlenýän näsaglarda zerur bolan antikoagulýant ulanmak, gözegçiliksiz gan basyşy bolan adamyň beýnide gan akmasyna we insult keseline sezewar bolmagyna sebäp bolup biler. Şu sebäpli, öýde gan basyşyny ölçemek we şeker gözegçiligini geçirmek örän möhümdir. Mundan başga-da, yzygiderli maşk etmek, agramy azaltmak we köp miwe we gök önümler bilen duzy az iýmitlenmek ýaly dermansyz çäreler örän möhüm goşmaça çärelerdir.
Ony gözegçilikde saklaň!
Gipertoniýa esasy we örän ýaýran jemgyýetçilik saglygy meselesidir. Ony anyklamak we irki anyklamak örän möhümdir. Oňa gowy durmuş ýörelgesini we elýeterli dermanlary kabul etmek amatlydyr. Gan basyşyny peseltmek we ony kadaly derejä getirmek insultlary, ýürek agyrylaryny, hroniki böwrek kesellerini we ýürek ýetmezçiligini azaldýar we şonuň bilen maksatly ömrü uzaldýar. Ýaşyň ulalmagy onuň ýüze çykmagyny we gaýraüzülmelerini artdyrýar. Ony gözegçilikde saklamagyň düzgünleri ähli ýaşlarda üýtgewsiz galýar.
