(ASEAN, Ishyirahamwe ry’Ibihugu byo mu Majyepfo y’Aziya, hamwe na Maleziya, Indoneziya, Tayilande, Filipine, Singapuru, Brunei, Viyetinamu, Lawosi, Miyanimari na Kamboje, ni yo ngingo nyamukuru ya raporo y’ubwumvikane ya Bangkok yasohotse umwaka ushize, cyangwa ishobora gutanga uburyo bwo kuvura indwara ya Helicobacter pylori. Hari ibitekerezo bimwe na bimwe.)

Ubwandu bwa Helicobacter pylori (Hp) buhora butera imbere, kandi impuguke mu bijyanye no kugogora zirimo gutekereza ku ngamba nziza zo kuvura. Kuvura ubwandu bwa Hp mu bihugu bya ASEAN: Inama y’ubwumvikane ya Bangkok yahuje itsinda ry’impuguke zikomeye zo muri ako karere kugira ngo zisuzume kandi zisuzume ubwandu bwa Hp mu buryo bw’ubuvuzi, kandi zitegure ibitekerezo, inama, n’ibyifuzo byo kuvura ubwandu bwa Hp mu bihugu bya ASEAN. Inama y’ubwumvikane ya ASEAN yitabiriwe n’impuguke mpuzamahanga 34 ziturutse mu bihugu 10 bigize ASEAN no mu Buyapani, Tayiwani na Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

Inama yibanze ku ngingo enye:

(I) isano ry'ibyorezo n'indwara;

(II) uburyo bwo gusuzuma indwara;

(III) ibitekerezo ku buvuzi;

(IV) gukurikirana nyuma yo kurandura burundu.

 

Itangazo ry'ubwumvikane

Itangazo rya 1:1a: Kwandura Hp byongera ibyago byo kugira ibimenyetso byo kwandura indwara yo mu nda. (Urwego rw'ibimenyetso: Hejuru; Urwego rw'ibisabwa: Ntabyo); 1b: Abarwayi bose bafite ikibazo cyo kwandura Hp bagomba gupimwa no kuvurwa. (Urwego rw'ibimenyetso: hejuru; urwego rw'ibisabwa: rukomeye)

Itangazo rya 2:Kubera ko ikoreshwa ry'imiti ya Hp cyangwa imiti igabanya ubukana (NSAIDs) ifitanye isano rikomeye n'ibisebe byo mu gifu, uburyo bw'ibanze bwo kuvura ibisebe byo mu gifu ni ukurandura Hp cyangwa guhagarika ikoreshwa rya NSAIDs. (Ibimenyetso: hejuru; urwego rwasabwe: rukomeye)

Itangazo rya 3:Indwara ya kanseri y'igifu ishingiye ku myaka isanzwe mu bihugu bya ASEAN ni 3.0 kugeza 23.7 ku bantu 100.000. Mu bihugu byinshi bya ASEAN, kanseri y'igifu iracyari imwe mu mpamvu 10 zikomeye zitera impfu za kanseri. Lymphoma ya MALT lymphoma yo mu gifu ni gake cyane. (Urwego rw'ibimenyetso: hejuru; urugero rwatanzwe: Ntaho ruhuriye)

Itangazo rya 4:Gukuraho Hp bishobora kugabanya ibyago byo kurwara kanseri y'igifu, kandi abagize umuryango w'abarwayi ba kanseri y'igifu bagomba gupimwa no kuvurwa Hp. (Urwego rw'ibimenyetso: hejuru; urugero rwatanzwe: rukomeye)

Itangazo rya 5:Abarwayi barwaye indwara ya MALT lymphoma yo mu gifu bagomba kurandurwa kubera Hp. (Urwego rw'ibimenyetso: hejuru; urugero rwatanzwe: rukomeye) 

Itangazo rya 6:6a: Hashingiwe ku mutwaro w’iyi ndwara mu mibereho y’abantu, ni byiza cyane gukora isuzuma rya Hp mu baturage binyuze mu gupima mu buryo butarimo ubwandu kugira ngo hirindwe kurandura kanseri y’igifu. (Urwego rw’ibimenyetso: ruri hejuru; urugero rw’ibyasabwe: rufite intege nke)

6b: Muri iki gihe, mu bihugu byinshi bya ASEAN, gupima kanseri y'igifu mu baturage hakoreshejwe endoskopi ntibishoboka. (Urwego rw'ibimenyetso: Hagati; Igipimo cyasabwe: Gike)

Itangazo rya 7:Mu bihugu bya ASEAN, ingaruka zitandukanye z’ubwandu bwa Hp zigenwa n’imikoranire iri hagati y’ibintu bitera ubukana bwa Hp, ibintu biyitera n’ibidukikije. (Urwego rw’ibimenyetso: ruri hejuru; urwego rw’ibyifuzo: Ntabyo)

Itangazo rya 8:Abarwayi bose bafite ibisebe bya kanseri yo mu gifu bitarafatwa na kanseri bagomba gupimwa no kuvurwa na Hp, no gushyira mu byiciro ibyago byo kurwara kanseri yo mu gifu. (Urwego rw'ibimenyetso: ruri hejuru; amanota asabwa: akomeye)

 

Uburyo bwo gusuzuma Hp

Itangazo rya 9:Uburyo bwo gusuzuma Hp mu gace ka ASEAN burimo: ikizamini cyo guhumeka cya urea, ikizamini cya antigen yo mu matungo (monoclonal) n'ikizamini cya urease cyavuguruwe mu gace runaka (RUT)/histology. Guhitamo uburyo bwo gusuzuma biterwa n'ibyo umurwayi akunda, aho aboneka, n'igiciro. (Urwego rw'ibimenyetso: hejuru; urugero rwasabwe: rukomeye) 

Itangazo rya 10:Gupima Hp bishingiye kuri biopsy bigomba gukorwa ku barwayi bakorerwa gastoscopy. (Urwego rw'ibimenyetso: Hagati; Urwego rw'ingenzi: Rukomeye)

Itangazo rya 11:Gupima Hp proton pump inhibitor (PPI) bihagarikwa byibuze ibyumweru 2; imiti yica udukoko ihagarikwa byibuze ibyumweru 4. (Urwego rw'ibimenyetso: ruri hejuru; amanota asabwa: akomeye)

Itangazo rya 12:Iyo hakenewe ubuvuzi bwa PPI bw'igihe kirekire, ni byiza gusuzuma Hp mu barwayi barwaye indwara ya gastroesophageal reflux (GERD). (Urwego rw'ibimenyetso: Hagati; Igipimo cyasabwe: Gikomeye)

Itangazo rya 13:Abarwayi bakeneye kuvurwa igihe kirekire na NSAIDs bagomba gupimwa no kuvurwa Hp. (Urwego rw'ibimenyetso: hejuru; urugero rwatanzwe: rukomeye) 

Itangazo rya 14:Ku barwayi bafite amaraso mu gifu ndetse n’abarwaye Hp babanza gupimwa, ubwandu bugomba kongera kwemezwa hakoreshejwe ibizamini bya Hp bikurikira. (Urwego rw'ibimenyetso: Hagati; Urwego rw'ingenzi: Rukomeye)

Itangazo rya 15:Ikizamini cyo guhumeka urea ni cyo cyiza nyuma yo gukuraho Hp, kandi ikizamini cya antigen y'umwanda gishobora gukoreshwa nk'ubundi buryo. Ikizamini kigomba gukorwa nibura ibyumweru 4 nyuma yo kurangiza ubuvuzi bwo gukuraho. Iyo hakoreshejwe gastroscope, hashobora gukorwa biopsy. (Urwego rw'ibimenyetso: hejuru; urugero rwasabwe: rukomeye)

Itangazo rya 16:Bisabwa ko inzego z'ubuzima mu bihugu bya ASEAN zishyura Hp amafaranga yo gupima no kuvura. (Urwego rw'ibimenyetso: hasi; urugero rw'ibisabwa: rukomeye)


Igihe cyo kohereza: Kamena-20-2019