RŌNANA | GENEVA – I te piki haere tonu o ngā reiti mate huka me te toto toto tiketike o te ao, kei te huri haere ngā tohunga roro ki tētahi tohu koiora tairongo e mōhiotia ana ko te Urinary Albumin (ALB) hei kite i te kino o te whatukuhu i mua i te korenga o ngā whakamātautau tuku iho. Kei te karanga ngā tohunga hauora inaianei kia whānui ake te whakamahinga o te whakamātautau ALB i roto i ngā wāhi tiaki tuatahi hei aukati i te mate urutā puku o te Mate Whatukuhu Mau (CKD).

Ko te pūmua pūmua mimi e pā ana ki te noho o te pūmua pūmua i roto i te mimi. I roto i te whatukuhu hauora, ka mahi ngā glomeruli hei tātari matatau, e pupuri ana i ngā pūmua nui pērā i te pūmua i roto i te toto. Heoi, ina pakaru tēnei arai tātari—he maha ngā wā nā te toto toto tiketike, nā te huka toto nui rānei—ka turuturu te pūmua ki roto i te mimi. Ahakoa he iti noa te rahinga e tohu ana i te wāhanga tōmua o te mate whatukuhu, e mōhiotia ana ko te microalbuminuria.

"Ka piki ake te whakamātautau toto tuku iho mō te creatinine i muri i te ngaronga o te 50% o te mahi a te whatukuhu," te whakamārama a Tākuta Helen Marquez, he tohunga whatukuhu i te European Kidney Health Institute. "He rerekē, he rite te mahi a te whakamātautau ALB ki te whakaoho paowa. Ka kitea ngā turuturu moroiti ina taea tonu te whakakore i te kino. Mō ngā tūroro e pangia ana e te mate huka Momo 2, te toto toto tiketike rānei, he wā whakaora ora tēnei."

Ko te whakamātautau ALB ka mahia i te nuinga o te wā hei ōwehenga albumin-ki-creatinine mimi (UACR) i runga i tētahi tauira mimi matapōkere kotahi, kia kore ai e pokanoa, kia iti hoki te utu. Kāore i rite ki te kohikohinga mimi 24-hāora, ka whakatikahia e te UACR te kukū o te mimi, ka puta tonu ngā hua tika. E taunaki ana ngā aratohu haumanu o nāianei kia whakamātauria te UACR ki ngā tāngata katoa he mate huka, he toto toto tiketike rānei i te iti rawa i te tau.

Kua whakaatuhia hoki e ngā rangahau nui tata nei ehara te Albumin mimi i te tohu noa iho o te mate tākihi engari he tohu kaha hoki mō te mōrearea o te ngākau. He hononga kaha tō ngā taumata teitei ki ngā whakaekenga ngākau, ngā whiu, me te ngoikore o te ngākau, ahakoa i roto i te hunga kāore he mate huka. Nā tēnei hiranga rua i akiaki ngā tākuta ngākau ki te whakamahi i te whakamātautau ALB hei wāhanga o ngā aromatawai ngākau o ia rā.

Ahakoa tōna whai hua kua whakamātauhia, he tino iti tonu ngā reiti tirotiro. I roto i tētahi rangahau ā-ao i whakaputaina i te marama kua hipa i roto i te *The Lancet Nephrology*, i kitea he iti iho i te 30% o ngā tūroro mōrearea e whiwhi ana i ngā whakamātautau albuminuria ā-tau. Ko ētahi o ngā arai ko te kore mōhiotanga i waenga i ngā tākuta whānui me te meka kāore he tohu e puta mai i te CKD wawe.

"Kāore e taea e tātou te whakawhirinaki ki te āhua o te tūroro," te kī a Tākuta Marquez. "Ina puta te pupuhi, te ngenge rānei, he maha ngā wā kāore e taea te whakatika i te kino o te whatukuhu. Me whakarite kia rite te whakamātautau ALB ki te tirotiro i te toto toto."

Kei te whakamātautau ngā pūnaha hauora i te UK me Tiamana i ngā whakatūpato aunoa i roto i ngā pūkete hauora hiko hei whakamahara i ngā tākuta kia tono whakamātautau UACR mō ngā tūroro e tika ana. I tēnei wā, kei te whakatinanahia ngā taputapu tiaki hou e taea ai te tuku hua ALB i roto i ngā meneti ki ngā whare hauora hapori.

Mō te hunga miriona e ora ana me te mate whatukuhu puku, mā te whakamātautau mimi māmā mō te albumin ka taea te tiaki i te mahi me te karo i te dialysis. I te kaha haere o ngā kaupapa hauora tūmatanui, he mārama te karere: tirohia te mimi, tiakina ngā whatukuhu.

Ka taea e mātou ngā tākuta o Baysen te tukuKete whakamātautau tere ALBmō te mōhio wawe. Nau mai ki te whakapiri mai ki a mātou mō ētahi atu kōrero.